Küçük çocuklarda sürekli kusmanın pek çok olası nedeni vardır. Bebeklerde kusma esas olarak aşağıdaki nedenlerden kaynaklanır:
- Apandisit: Karın ağrısı, hafif ateş ve iştahsızlığın yanı sıra mide bulantısı ve kusma, apandisitin en yaygın belirtilerinden biridir;
- Taşıt tutması (yolculuk sırasında mide bulantısı): Bu durum küçük çocuklarda yaygın olup bazen mide bulantısı, kusma, soğuk terleme, yorgunluk ve iştah kaybı ile birlikte görülür;
- Beyin sarsıntısı: Beyin sarsıntısı, başa alınan bir darbe sonucu meydana gelen ciddi bir beyin yaralanmasıdır ve kusmaya neden olabilir. Başa alınan darbeden sonra çocuk kusarsa, onu derhal bir doktora götürün;
- Gıda alerjisi veya intoleransı: Mide bulantısı, kusma ve ishal, gıda alerjisi veya intoleransının olası belirtilerindendir;
- Gıda zehirlenmesi: Kusma, gıda zehirlenmesinin yaygın bir belirtisidir ve genellikle ishal ve mide ağrısı ile birlikte seyreder;
- Gastroenterit: Bu hastalık, çocuklarda genellikle rotavirüs kaynaklı olan, kusmaya (genellikle 1–2 gün) ve ishale (genellikle 5–7 gün) yol açan bir mide “gribi” olarak kabul edilir.
Ayrıca gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), çeşitli enfeksiyonlar, bağırsak hareket bozuklukları, ilaçlar, zehirlenmeler, pilor stenozu ve stres gibi faktörler de kusmaya neden olabilir.
Bebeklerde kusmanın önlenmesi
Çocuğunuzun beklenmedik bir şekilde kusmasının sizi endişelendirmesi gayet doğaldır. Bebeğinizin güvende ve rahat olması için öncelikle sakin olun ve bu tavsiyelere uyun:
Bebeğin susuz kalmadığından emin olun
Dehidrasyon, vücuda alınandan daha fazla sıvı kaybedilmesidir; bu da vücudun çalışması için gerekli olan önemli maddelerin azalmasına yol açar.
Şiddetli kusma ve ishal, küçük çocuklarda dehidrasyonun temel nedenidir. Sıvı almak genellikle hafif dehidrasyonu gidermek için yeterli olsa da, ağır vakalar tıbbi tedavi gerektirir.
Sıvı içirin
Rehidrasyon, kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konmasıdır. Bunun için çocuğa oral rehidrasyon solüsyonunu (ORS, eczanelerde satılır) az miktarda ve sık sık verin: 2 yaşına kadar olan çocuklara her 1–2 dakikada bir çay kaşığı, daha büyük çocuklara ise bardaktan küçük yudumlar hâlinde verin. Çocuk kusarsa 10 dakika bekleyin ve daha yavaş bir şekilde vermeye devam edin. Sade su, kaybedilen elektrolitleri yerine koymaz. Bebeğinizi anne sütü veya formül mama ile azar azar ve sık sık beslemeye devam edin.
Belirtileri not edin
Çocuğunuzda kusmanın nasıl ve ne zaman gerçekleştiğini not etmek gerekir. Çocuğunuz her kustuğunda şunları yazın:
- Tarih;
- Günün hangi saatinde olduğu;
- Ne kadar sürdüğü;
- Kusmukta katı parçalar olup olmadığı veya kusmuğun çok sulu olup olmadığı;
- Çocuğun son zamanlarda ne yediği veya içtiği;
- Ateş, karın ağrısı veya ishal gibi diğer belirtilerin varlığı.
Çocuk doktorunuzu arayın
Belirgin bir nedeni olmayan sık ve açıklanamayan kusma durumunda her zaman doktora başvurulmalıdır. Aradığınızda belirtileri ayrıntılı olarak anlatın.
Hastalığın nedeni belirlenemediğinde çocuk doktoru, kesin tanı koymak için kan, idrar ve dışkı tahlili yapılmasını ya da röntgen çekilmesini önerir.
Acil tıbbi müdahale gerektiren belirtiler
Küçük çocuklarda kusma genellikle endişe verici bir durum olarak görülmese de, tıbbi yardıma başvurulması gereken durumlar vardır:
- Kanlı kusma;
- İdrarda kan görülmesi;
- Bilinç bulanıklığı ve uyuşukluk (letarji);
- Baş ve boyun ağrısı;
- Şiddetli karın ağrısı;
- İdrar yaparken ağrı;
- Yeşil veya sarı-yeşil (safra içerikli) kusma ya da fışkırır tarzda şiddetli kusma;
- Hızlı kalp atışı veya hızlı nefes alıp verme;
- Ateş ile birlikte kusma;
- Normal beslenme düzenine dönüldüğünde de kusmanın devam etmesi;
- Sıvı kaybı (dehidrasyon) belirtileri: bebek bezinin normalden daha az ıslanması, ağlarken gözyaşının az olması veya hiç gelmemesi, bıngıldağın ya da gözlerin içeri çökmesi, aşırı uyku hali veya huysuzluk.
