Şeker hastalığı (diyabet) — organizmada insülin eksikliği ve metabolizma bozuklukları sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır. İnsülin bir hormondur. Şeker hastalığı sebebiyle insülin az miktarda üretilir ve kandaki glukoz miktarı artar. Kandaki şeker oranının normalden yüksek olması hiperglisemiye yol açar.
Hiperglisemi, tüm vücutta kan damarlarına, sinirlere, gözlere, böbreklere ve kalbe zarar verebilir. Kadınlarda hiperglisemi, fetüste doğumsal kusurları olan çocukların doğmasına neden olur.
Diyabetin 3 türü vardır:
- Tip 1 diyabet otoimmün bir hastalıktır: Tip 1 diyabet, vücudun pankreas hücrelerine zarar verir;
- Tip 2 diyabet: Organizmanın yeterli miktarda insülin üretmemesi veya organizmanın insülini doğru kullanamaması sonucunda Tip 2 diyabet ortaya çıkar. Tip 2 diyabet otoimmün bir hastalık değildir;
- Gestasyonel diyabet: Hamilelik döneminde ortaya çıkan bir diyabet türüdür. Daha önce diyabet tanısı almamış bir kadında hamilelik süresince kandaki glukoz miktarının artması ve diyabet belirtilerinin ortaya çıkması durumudur. Gestasyonel diyabet, her 100 hamile kadından 3 ila 9’unda görülür.
Hamilelikte diyabetin ortaya çıkmasına ne sebep olur?
Bazı kadınlarda diyabet hamilelikten önce başlar. Bu tür diyabete pregestasyonel diyabet denir. Daha önce diyabet tanısı almamış kadınların bir kısmında hamilelik sırasında diyabet gelişir. Bu tür diyabet gestasyonel diyabet olarak kabul edilir.
Fetüs, kadının vücudundaki glukoz kullanım ritmini değiştirebilir. Bu durum da fetüsü olumsuz etkileyebilir veya gestasyonel diyabet riskini artırabilir. Hamilelik döneminde plasenta, gelişmekte olan fetüsü besin maddeleri ve oksijenle besler. Plasenta aynı zamanda hormon da üretir.
Hamileliğin son aylarında östrojen, kortizol ve metabolizmanızı düzenlemeye yardımcı olan insan plasental laktojen hormonları insülini bloke edebilir. İnsülin bloke olduğunda, insülin direnci ortaya çıkar. Bunun sonucunda glukoz vücut hücrelerine giremez. Vücut hücrelerine giremeyen glukoz kanda kalır ve kandaki glukoz seviyesini yükseltir.
Hamilelik döneminde kimlerde diyabet daha sık görülür?
Hamilelik sırasında diyabet riski aslında diyabetin türüne bağlıdır:
- Bu tip diyabet, pre-gepatsiyon diyabet olarak adlandırılır. Şekerli diyabetle daha önce hastalanmamış kadınların belirli bir kısmında gebelik sırasında diyabet ortaya çıkar.
- Tip 1 diyabet çoğunlukla çocuklarda ve gençlerde görülür, ancak her yaşta başlayabilir;
- Aşırı kilolu kadınlarda Tip 2 ve gestasyonel diyabete yakalanma ihtimali daha yüksektir. İkiz veya çoğul gebelik yaşayan kadınlarda da bu oran diğer kadınlara göre oldukça yüksek olur.
Gebelik döneminde plasenta, gelişmekte olan fetüsü besin maddeleri ve oksijenle besler.
Hamilelik döneminde diyabetin belirtileri nasıl anlaşılır?
İnsülin bloklandıktan sonra insülin direnişi ortaya çıkar. Bunun sonucunda glukoz vücut hücrelerine ulaşamaz.
Gestasyonel diyabetin genel belirtileri yoktur. Çoğu kadın, ancak diyabet testi yaptırdığında kendisinde bu hastalığın olup olmadığını anlayabilir.
Hamilelik sırasında diyabet nasıl teşhis edilir?
Tüm hamile kadınlara, bu hastalığın önlenmesi amacıyla hamileliğin 24. ve 28. haftaları arasında tarama yapılır. Tarama sürecinde, test için glukozlu bir içecek içersiniz ve 2 saat sonra kanınızdaki glukoz miktarı kontrol edilir. Test yüksek kan glukoz seviyesi gösterirse 3 saatlik glukoz tolerans testi yapılır. Eğer ikinci testin sonuçları normal değilse, gebelik (gestasyonel) diyabeti tanısı konulur.
Önemli: Hamilelikte nasıl yatılmalı?
Hamilelik sırasında diyabet nasıl tedavi edilir?
Tedavi, yaşınıza ve genel sağlık durumunuza bağlı olacaktır.
Tedavi, kandaki glukoz seviyesini normal düzeyde tutmaya yönelik olup şunları içerir:
- düşük miktarda karbonhidrat içeren yiyecek ve içecekleri tüketmek;
- günlük egzersizleri yapmak;
- kan glukoz seviyesini sürekli takip etmek;
- hipoglisemiyi önlemeye yönelik ilaçlar.
Hamilelik sırasında diyabet nasıl tespit edilir?
Tüm hamile kadınlar, gebeliğin 24 ve 28 haftasında bu hastalığın önlenmesi için tarama yapılır. Tarama sürecinde test için glukozlu bir içecek içersiniz ve 2 saat sonra kanınızdaki glukoz seviyesi kontrol edilir. Test yüksek kan glukoz seviyesini gösterirse, 3 saatlik glukoz toleransı testi yapılır. İkinci test sonuçları normal değilse, gebelik (gestasyonel) diyabet tanısı konulur.
Önemli: Hamileyken nasıl yatmalı?
Hamilelik sırasında diyabet nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaşınıza ve genel sağlığınıza bağlı olacaktır.
Tedavi, kandaki glukoz seviyesini normal tutmaya yöneliktir ve şunları içerir:
- Üzerinde düşük miktarda karbonhidrat bulunan yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi;
- günlük egzersiz yap;
- kan glukoz seviyesinin sürekli izlenmesi;
- hipoglisemiyi önlemeye hizmet eden ilaçlar.
