Gebelikte, hamile bir kadın merdiven çıkmak gibi günlük işleri yaptıktan sonra nefes almakta zorlanabilir. Doktorlar, bu durumun sıklıkla büyüyen rahmin akciğerlere doğru yükselmesi ve nefes almayı zorlaştırmasıyla ilişkili olduğunu belirtmektedir. Bu makalede gebelikte nefes darlığı durumuna değineceğiz.
Gebelikte nefes darlığı nedenleri
Nefes darlığı hamileliğin yaygın bir belirtisi olsa da her zaman tek bir neden göstermek mümkün değildir. Nefes darlığı, rahmin büyümesinden kalpteki değişimlere kadar çeşitli faktörlerle ilişkilidir.
Bazı kadınlar solunumdaki değişiklikleri hemen hissedebilirken, diğerleri bunu gebelik takviminin ikinci veya üçüncü trimesterinde fark eder.
Birinci trimester
Hamile bir kadının nefes alışverişinde değişiklikler olması için fetüsün büyük olması gerekmez.
Diyafram, kalbi ve akciğerleri karından ayıran kas dokusudur ve gebeliğin ilk trimesteri boyunca 4 cm'ye kadar yükselir. Diyaframın hareketi, akciğerlere hava girmesine yardımcı olur. Bazı kadınlar derin nefes almalarını gerektiren bu değişikliklerin farkında olmasalar da diğerleri tam ve derin nefes alamadıklarını fark ederler.
Diyaframdaki değişikliklerin yanı sıra, hamile kadınlar gebelik hormonunun (progesteron) artması nedeniyle daha derin nefes alırlar. Progesteron, fetüsün gelişiminde önemli bir rol oynar. Ayrıca solunumu destekler, yani kadının nefes alışını derinleştirir. Derin nefes alma nefes darlığına yol açmasa da bazı kadınlar solunumla ilgili bu değişiklikleri fark edebilir ve bunu nefes darlığı gibi algılayabilir.
İkinci trimester
Hamile kadınlar ikinci üç aylık dönemde belirgin bir nefes darlığı yaşarlar. Gebeliğin ikinci üç aylık döneminde rahmin büyümesi nefes darlığına neden olur. Ancak, kalp fonksiyonlarındaki bazı değişiklikler de nefes darlığına yol açabilir.
Hamilelik döneminde kadın vücudundaki kan miktarı da önemli ölçüde artar.
Kalbin bu kanı vücutta dolaştırmak ve plasentaya yönlendirmek için daha güçlü pompalaması gerekir. Kalbin iş yükünün bu şekilde artması, hamile kadında nefes darlığına da neden olabilir.
Üçüncü trimester
Üçüncü üç aylık dönemde nefes alıp vermek, esas olarak gelişmekte olan bebeğin başının pozisyonuna bağlı olarak kolaylaşabilir veya zorlaşabilir. Bebek dönüp pelvis boşluğuna inmeye başlamadan önce, bebeğin başı sanki kaburgaların altındaymış ve diyaframı itiyormuş gibi hissedilir; bu da nefes almayı zorlaştırır.
Verilere göre, bu tür bir nefes darlığı genellikle 31 ila 34. haftalar arasında görülür.
Ek nedenler
Hamile bir kadında nefes darlığı şiddetliyse, aniden başlarsa veya göğüs ağrısı ya da hızlı kalp atışı eşlik ederse derhal 112 aranarak ambulans çağrılmalıdır; nefes darlığı yavaş yavaş kötüleşse bile mutlaka bir doktora danışılmalıdır. Gebelikteki değişimler nefes darlığına yol açabilse de, diğer tıbbi durumlar da bu soruna katkıda bulunabilir.
Bunlar şunlardır:
- Astım: Gebelik, mevcut astım belirtilerini kötüleştirebilir. Astımı olan her kadın, gebelik sırasında güvenli tedavi yöntemleri hakkında bir uzmana danışmalıdır.
- Peripartum kardiyomiyopati: Bu, gebeliğin son aylarında veya doğumdan sonraki birkaç ay (5 aya kadar) içinde ortaya çıkabilen bir kalp hastalığı türüdür. Belirtileri bacaklarda şişlik, düşük tansiyon, yorgunluk gibi olabilir; ancak bu durum hamile kadının sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir ve genellikle özel bir tedavi gerektirir;
- Akciğer embolisi, akciğer atardamarında kan pıhtılaştığında ortaya çıkar. Emboli, solunumu ciddi şekilde etkileyebilir ve öksürük, göğüs ağrısı, kan tükürme ve ani başlayan nefes darlığına yol açabilir. Bu, hayati tehlike arz eden bir durumdur; bu tür belirtiler ortaya çıktığında derhal 112 aranarak ambulans çağrılmalıdır.
İlgili: Hamilelikte pnömoni
Nasıl başa çıkılabilir?
Nefes darlığı hissetmek rahatsızlık verebilir ve kişinin fiziksel aktivitelerini kısıtlayabilir.
Neyse ki, hamile kadınların daha rahat nefes almasına yardımcı olabilecek yöntemler var. Örneğin,
- Doğru bir duruşla hareket etmek, rahmin diyaframdan olabildiğince uzaklaşmasına olanak tanır;
- Özel hamilelik kemerleri, doğru duruşla hareket etmeyi kolaylaştırır;
- Yan yatarak, baş ve omuzların altına ek yastıklar koyup uyumak (28. haftadan sonra sırtüstü uyunmamalıdır) rahmin aşağıya doğru "yönelmesini" sağlar ve akciğerleri daha fazla rahatlatır;
- Nefes almayı kolaylaştıran ve doğumda yaygın olarak kullanılan nefes egzersizlerini yapmak.
Eğer kadında nefes darlığına neden olan altta yatan başka bir hastalık varsa, doktorun tedavi önerilerine uyulmalıdır.
Hamile kadınlar aşağıdaki durumlarda derhal tıbbi yardıma başvurmalıdır:
- dudakların, el veya ayak parmaklarının morarması;
- hızlı kalp atışı;
- nefes alırken ağrı;
- giderek kötüleşen nefes darlığı;
- hırıltı.
Faydalı makale: Hamilelikte anemi — belirtileri, nedenleri ve tedavi yöntemleri
