Amniyotik sıvı, fetüsün sağlıklı gelişimi için hayati bir öneme sahiptir. Bununla birlikte, rahimdeki bu sıvının miktarının normalden az veya fazla olması çeşitli sonuçlara yol açabilir.
Amniyotik sıvı nedir?
Bebek rahimde, amniyon ve koryon olmak üzere iki zardan oluşan amniyotik kesenin içinde yer alır. Fetüs, amniyotik sıvı ile dolu bu kesenin içinde büyür ve gelişir.
Sıvı başlangıçta anne tarafından, hamileliğin 20. haftasına gelindiğinde ise fetüsün böbrekleri tarafından üretilir; çünkü fetüs sıvıyı yutar ve idrar olarak dışarı atar.
Amniyotik sıvı nasıl görünür?
Amniyotik sıvı berrak veya sarımsı bir renktedir. Sıvının rengi değişmişse bu, bebeğinizin rahim içindeyken mekonyum (bebeğin ilk dışkısı) yapmış olabileceği anlamına gelebilir. (Bu durumda sıvı genellikle yeşil veya kahverengi görünür). Sıvının rengi değiştiğinde doktor, fetüsün solunumla ilgili bir sorunu olup olmadığını kontrol eder.
Amniyotik sıvının görevleri
Amniyotik sıvının görevleri şunlardır:
- Fetüsün korunması: Bebeği dış basınçtan koruyarak bir amortisör görevi görür;
- Sıcaklık kontrolü: Rahim içindeki vücut sıcaklığının normal seviyede tutulmasına yardımcı olur;
- Enfeksiyondan korunma: Amniyotik sıvıda antikorlar bulunduğu için bebeği çeşitli enfeksiyonlardan korur;
- Akciğer ve sindirim sisteminin gelişimi: Sıvı yoluyla nefes alırken bebeğin akciğer ve sindirim sistemi gelişir;
- Kas ve kemiklerin gelişimi: Bebek amniyotik kesenin içinde yüzerken serbestçe ve sorunsuz bir şekilde hareket eder; bu da kas ve kemiklerin doğru gelişmesine olanak tanır;
- Amniyotik sıvı, el ve ayak parmaklarının birbirine yapışarak büyümesini engeller; amniyotik sıvı seviyesi düşük olursa parmaklar birbirine yapışık şekilde gelişebilir;
- Göbek kordonunun korunması: Rahimdeki sıvı, göbek kordonunun sıkışma riskini azaltır. Besin maddeleri ve oksijen, plasentadan fetüse bu kordon aracılığıyla geçer.
Normalde amniyotik sıvı seviyesi gebeliğin 36. haftasında artarak yaklaşık 1 litreye ulaşır. Doğum yaklaştığında ise azalır.
Sıvı bozuklukları
Bazen amniyotik sıvı normalden daha fazla veya daha az olabilir. Oligohidramnios, amniyotik sıvının normalden az olması durumudur.
Oligohidramnios herhangi bir trimesterde ortaya çıkabilir ancak en sık son trimesterde görülür. Gebeliğin ilk 6 ayında ortaya çıkarsa doğumsal anomaliler, düşük veya erken doğum riski yüksektir.
Eğer son trimesterde sıvı seviyesi düşükse, aşağıdaki sonuçlara yol açabilir:
- Fetüsün büyümesinin yavaşlaması;
- Doğum eyleminde zorlanma;
- Sezaryen ile doğum gerekliliği.
Bebeğin normal geliştiğinden emin olmak için gebeliğin geri kalan dönemi de takip edilir.
Polihidramnios (bazı durumlarda hidramnios veya amniyotik sıvı bozukluğu olarak da adlandırılır), sıvının normalden fazla olmasıdır.
Polihidramniosun hafif vakaları genellikle özel bir tedavi gerektirmez. Ağır vakalarda, yani sıvı aşırı derecede arttığında amniyosentez yapılır (fazla sıvı bir iğne yardımıyla boşaltılır). İndometasin gibi antiinflamatuar ilaçlar bebeğe zarar verebileceğinden, yalnızca sıvıyı azaltmak amacıyla artık önerilmemektedir. Gebeliğin 20. haftasından itibaren bu tür ilaçları doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın.
Gebelik sırasında amniyotik sıvının aktığını fark ederseniz (özellikle 37. haftadan önce veya sıvı yeşil, kahverengi, kanlı ya da kötü kokuluysa), derhal bir doktora veya doğum hastanesine başvurun. Sıvı miktarının az veya fazla olmasından endişe duyan her hamile kadın da bu durumu doktoruna bildirmelidir.
