Sitomegalovirüs (CMV) yaygın virüslerden biridir. Enfeksiyonu kaptıktan sonra virüs vücutta kalır. Çoğu insan neredeyse hiçbir belirti göstermediği için bunun farkına bile varmaz.
CMV, hamile kadınlar veya bağışıklık sistemi zayıflamış hastalar için tehlikeli olabilir. Hamilelik sırasında CMV enfeksiyonu "aktifleşen" kadınlar, virüsü bebeklerine de geçirebilir. Doğuştan gelen sitomegalovirüs genellikle hiçbir belirti vermez; ancak yaklaşık her 5 bebekten birinde doğumda veya daha sonrasında çeşitli belirtilerin ortaya çıkmasına yol açar. Bağışıklık sistemi zayıf olanlar, özellikle de organ veya kemik nakli geçirmiş kişiler için CMV enfeksiyonu son derece tehlikelidir ve hatta ölüme bile yol açabilir.
Sitomegalovirüs enfeksiyonunun üç türü vardır:
- CMV enfeksiyonunun akut formu;
- CMV enfeksiyonunun yaygın (jeneralize) formu;
- Konjenital CMV enfeksiyonu.
Yukarıdakilerden konjenital CMV enfeksiyonu dikkatinizi daha çok çekmiş olabilir; bu yüzden hamilelik sırasında CMV'nin neden tehlikeli olduğunu öğrenelim.
Hamilelikte sitomegalovirüs neden tehlikelidir?
CMV'nin çok yaygın olduğunu unutmamak gerekir. Bir bebek CMV ile doğarsa, buna konjenital CMV denir. Konjenital, doğumdan itibaren mevcut olan bir durumu ifade eder. Bu tür bebekler, aşağıdakiler de dahil olmak üzere sağlık açısından tehlikeli çeşitli komplikasyonlarla karşı karşıya kalabilir:
- Düşük doğum ağırlığı;
- Deri döküntüsü;
- Cildin ve gözlerin sararması (sarılık);
- Karaciğer ve dalak büyümesi;
- Kafatasının normalden küçük olması (mikrosefali);
- Nöbetler;
- Sağırlık;
- Görme yetisinde zayıflama;
- Zihinsel yetersizlik;
- Büyüme ve gelişmenin durması.
Sitomegalovirüs belirtileri nelerdir?
CMV ile enfekte olan çoğu insanda hiçbir belirti görülmez. Bu durum asemptomatik olarak adlandırılır. Bu nedenle bazı hamile kadınlar CMV ile enfekte olduklarının farkına varmazlar. Akut CMV belirtileri spesifik olmadığı için grip veya enfeksiyöz mononükleoz gibi diğer enfeksiyon türleriyle karıştırılabilir.
Hamilelik dönemi boyunca CMV ile enfekte olan bazı kadınlar akut enfeksiyon belirtileri yaşayabilir. Bunlar şunları içerir:
- Ateş;
- Halsizlik;
- Kas ağrısı;
- Baş ağrısı;
- Lenf bezlerinin büyümesi.
Virüsün bulaşma faktörleri
CMV, virüs içeren vücut sıvıları yoluyla bulaşabilir; örneğin:
- Kan;
- İdrar;
- Sperm;
- Vajinal sıvılar;
- Tükürük;
- Gözyaşı;
- Anne sütü.
Yukarıda listelenen vücut sıvılarından herhangi biriyle doğrudan temas edip ardından burnunuza, ağzınıza veya gözlerinize dokunursanız da virüsü kapabilirsiniz.
CMV virüsü aşağıdaki durumlarda insandan insana bulaşabilir:
- Hamilelik ve doğum;
- Çocuk bakıcılığı yapmak;
- Öpüşmek;
- Bebek bezi değiştirmek;
- Cinsel ilişki;
- Diş fırçası, yemek kapları veya bardak gibi eşyaları ortak kullanmak;
- CMV ile enfekte bir kişiden kan, organ veya kemik nakli almak.
CMV nasıl tespit edilir?
Laboratuvar testleri sizde CMV bulunup bulunmadığını tespit edebilir. Genellikle bu testlerle kanınızda CMV antikorlarının varlığı kontrol edilir.
Sitomegalovirüs enfeksiyonunun tedavi yöntemleri
CMV'yi vücuttan tamamen temizleyen bir tedavi yoktur; ancak doğuştan CMV belirtileriyle doğan bebekler ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler antiviral ilaçlarla tedavi edilebilir. Bebeklerde tedaviye yaşamın ilk ayında başlanması önemlidir. Tüm herpes virüsleri gibi CMV de, bir kez enfekte olduğunuzda vücudunuzda ömür boyu kalır.
Hamilelik döneminde CMV enfeksiyonu için şu anda bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Antiviral ilaçlar enfeksiyon riskini azaltabilir, ancak virüsün gelişmekte olan bebeğe geçmesini her zaman engelleyemez.
Hastalığın önlenmesi
Tedbirli olmak ve hijyen kurallarına uymak, CMV'ye karşı en iyi korunma yöntemidir. CMV enfeksiyonunu önlemeye yönelik tedbirler:
- Elleri sık sık yıkamak;
- Çocuğu öperken tükürük ve gözyaşından sakınmak;
- Başkalarıyla aynı kaptan yiyecek ve içecek paylaşmamak;
- Tek kullanımlık eşyalara karşı dikkatli olmak;
- Oyuncakları ve masa yüzeylerini temizlemek.
