Hamilelik döneminde anne olmak konusunda endişelendiğinizde, yakınlarınız size "Çocuğun olduğunda ne yapman gerektiğini anlarsın" demiş olabilir. Evrimsel açıdan annelik içgüdüsü kavramı herkes tarafından bilinir. İşin ilginç yanı da anne olduktan sonra çocuğunuza nasıl bakacağınızı otomatik olarak hissedersiniz.
Ama bir çocuk dünyaya getirdiğinizde, size bebeği nasıl büyüteceğiniz, nasıl besleyeceğiniz ve nasıl uyutacağınız gibi bilgileri içeren "özel bir kılavuz" verilmez.
Aslında annelik içgüdüsü bir efsanedir ve bu içgüdüye güvenmek pek doğru değildir. Eğer anne olur olmaz çocuğu nasıl yetiştirmek gerektiğini hemen kavrayamadıysanız endişelenmeyin!
Annelik içgüdüsü nedir?
Annelik içgüdüsünün kesin bir tanımı yoktur. Bazıları için bu anne olma arzusunu ifade ederken, diğerleri ise bunu çocuk yetiştirmede neyin doğru neyin yanlış olduğuna dair ahlaki veya duygusal bir rehber olarak görür. Kimileri içinse annelik içgüdüsü, çocuğu zararlı şeylerden korumaktır. Ancak hiçbir bilimsel araştırma annelik içgüdüsünün ne olduğunu kesin olarak kanıtlamamıştır.
İlginizi çekebilir: Hamilelikte aşerme neye işaret eder?
Annelik içgüdüsü var mı?
Gebelik sırasında ve sonrasında vücutta ve beyinde çeşitli değişikliklerin meydana gelmesi doğal bir durumdur. Doğum sonrası oksitosin ("mutluluk hormonu"), anne ile yeni doğan bebeği arasındaki bağa olumlu yönde etki eder. Bebeği emzirmek annedeki oksitosin seviyesini artırır; bu da bebeğe duyulan sevgi ve bağlanma hissini daha da güçlendirir.
Diğer araştırmalar, hamileliğin kadınların beyin yapısını önemli ölçüde değiştirdiğini göstermektedir. 2016 yılında yapılan bir araştırmaya göre, hamilelik sırasında beyindeki gri maddenin değişim düzeyi, annenin çocuğuna ne kadar bağlanacağının bir işaretidir. Ancak bu, hamile bir kadının doğum yaptıktan sonra annelik içgüdüsü sayesinde her şeyi eksiksiz bir şekilde öğreneceği anlamına gelmez.
Annelik içgüdüsü görülmezse ne olur?
Çocuğunuz doğduktan sonra annelik içgüdüsü "ampulü" aniden yanmazsa endişelenmenize gerek yoktur. Annelik içgüdüsüne veya bu kavrama bel bağlamaktansa, "Lalu" uzmanları da dahil olmak üzere başkalarından yardım ve tavsiye almak daha doğrudur.
En temel tavsiyeler ise şunlardır:
- Çocuğunuzun sağlığıyla ilgili ciddi bir endişe duyarsanız çocuk doktorunuzu arayın;
- Emzirmeyle ilgili sorunlar yaşarsanız bir emzirme (laktasyon) danışmanına başvurun;
- Kendinizi bunalımda hissediyorsanız perinatal ruh sağlığı alanında uzman bir terapiste başvurun;
- Anne olmanın ne kadar zor olduğunu anlayan, kadınlara destek veren topluluklardan yardım alın.
- "Lalu" mobil uygulamasını indirin ve düzenli olarak takip edin. Bu proje, genç annelere çocuk bakımı konusunda bilgi ve beceri kazandırmayı amaçlamaktadır.
Bazen bebeğinizle bağ kuramamak ya da ona karşı sevgi hissedememek doğum sonrası depresyonun belirtisi olabilir. Kendinizi suçlu, ilgisiz veya kayıtsız hissediyorsanız doğum sonrası bir ruh sağlığı bozukluğu yaşıyor olabilirsiniz. Böyle bir durumda en kısa sürede bir sağlık uzmanına başvurun.
Annelik içgüdüsüne güvenmenin olumsuz yönleri
Annelik içgüdüsü çocuk yetiştirmede yardımcı oluyor gibi görünse de, bu içgüdüye aşırı güvenmenin aslında olumsuz sonuçlar doğurma ihtimali vardır. Örneğin, anneliğin ne olduğunu henüz tam olarak kavramadan kendine aşırı güvenmek, yanlış (çocuk için tehlikeli) kararlar almaya neden olabilir.
Bu nedenle, "Lalu" ekibi tarafından hazırlanan güvenilir ve faydalı bilgilerden her zaman yararlanın, gerektiğinde "Lalu" ekibinin uzmanlarına başvurun.
